Grzybica owłosionej skóry głowy

Chorują na nią głównie dzieci i osoby dorastające; cechuje się znaczną zakaźnością. Powodowana jest głównie przez Microsporum canis i Trichophyton tonsurans. Grzybica przebiega jako zakażenie powierzchowne, gdy czynnikiem etiologicznym jest dermatoflt antropofilny, albo jako zakażenie głębokie, gdy wywoływana jest przez dermatofity zoofilne.

Typowym obrazem klinicznym są tworzące się wokół mieszków włosowych guzy ze skłonnością do rozmiękania, z których wydobywa się jak przez sito treść ropna. Guzy te zlewają się ze sobą tworząc pojedynczy, ostro odgraniczony, żywoczerwony wykwit z luźno osadzonymi, nieułamanymi włosami. Obraz kliniczny grzybicy powierzchownej zależy od rodzaju dermatofitów powodujących zakażenie, co związane jest ze sposobem inwazji włosów przez grzyb. Grzybice skóry owłosionej leczy się za pomocą doustnie przyjmowanych: ketokonazolu, i gryzeofulwiny o właściwościach przeciwgrzybicznych. Ponadto ręcznie usuwa się zmienione włosy.

Rodzaje grzybicy owłosionej skóry:

Grzybica drobnozarodnikowa

Wywoływana jest przez dermatofity z rodzaju Microsporum. W większości przypadków stwierdza się duże, pojedyncze ogniska pozbawione włosów. Włosy ułamane są zwykle na równej wysokości, tuż nad skórą. Powierzchnia zmian nie wykazuje na ogół cech stanu zapalnego, chociaż niekiedy pojawia się wyraźny rumień. Może wystąpić drobnopłatowe (otrębiaste) złuszczanie powierzchni objętej zakażeniem.

Choroba powoduje pojawienie się na skórze głowy owłosionej widocznych ognisk o różnie nasilonych cechach stanu zapalnego, w ich obrębie wszystkie włosy są jakby równo odcięte i otoczone szarawą pochewką.

Cechuje się bardzo dużą zakaźnością. Występuje głównie u dzieci i w dużych zbiorowiskach ludzkich. Objawami przypomina grzybice strzygącą (na skórze owłosionej), nigdy nie zajmuje paznokci, rzadko obejmuje skórę gładką.

Grzybica strzygąca

Czynnikiem sprawczym są dennatofity z rodzaju Trichophyton. W obrazie klinicznym dominują liczne małe ogniska nierówno ułamanych włosów. Daje to efekt imitujący przystrzyżone włosy (stąd nazwa choroby). Skóra ognisk jest zwykle niezmieniona, jedynie sporadycznie może występować rumień o niewielkim nasileniu, jako wyraz nieznaczne go stanu zapalnego. Pojawia się u mężczyzn (na brodzie) i u dzieci (skóra owłosiona głowy). Zależnie od nasilenia objawów zapalnych (co pozostaje w związku z rodzajem zakażającego grzyba i jego wewnątrz- lub zewnątrzwłosową lokalizacją) wyróżnia się dwie postacie kliniczne: głęboką (guzy nierównej, czasem brodawkowatej powierzchni, pokryte wydzieliną ropną i strupami) oraz powierzchowną (na skórze głowy owłosionej stwierdza się zwykle liczne ogniska, o słabo wyrażanych objawach zapalnych, łuszczące się otrębiasto, z włosami ułamanymi tuż nad powierzchnią skóry. Na skórze gładkiej występują okrągłe lub owalne ostro odgraniczone ogniska oraz liczne pęcherzyki, grudki, strupy). Zmianom tym towarzyszy świąd. Grzybica strzygąca może też zajmować paznokcie.

Grzybica woszczynowa (strupień woszczynowy)

Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest Trichophyton schoenleinii; obecnie praktycznie nie występuje. Jeżeli dojdzie do zakażenia, obraz kliniczny jest zazwyczaj nietypowy, z obecnością różowobrunatnych grudek przymieszkowych, lub łupieżopodobny. Klasycznie przebiega pod postacią tarczek woszczynowych o żółtoszarym zabarwieniu, przylegających ściśle do skóry. Włosy są matowe, pojawia się specyficzny zapach, określany jako „mysi". Choroba zajmuje całą głowę (oprócz wąskiego pasa włosów). Charakterystycznym objawem są tzw. tarczki woszczynowe – szarożółte strupy wrośnięte w skórę o średnicy do 1 cm (przez tarczki przechodzą włosy). Ponadto dochodzi do zniekształceń włosów (matowość, szorstkość, włosy są kruche i łamliwe). Z ognisk chorobowych wydobywa się nieprzyjemny zapach. Choroba pozostawia po sobie rozległe blizny. Grzybica ta w odróżnieniu od grzybicy drobnozarodnikowej i strzygącej - powoduje bliznowacenie, a tym samym trwałe wyłysienie. Obraz grzybicy głębokiej owłosionej skóry głowy to przede wszystkim ostro zapalny guz zwany kerionem. Powierzchnia zmiany jest żywoczerwona, występują liczne krosty i sączenie. Związane jest to bezpośrednio z zakażeniem dermatofitem zoofilnym, a nie z wtórną infekcję bakteryjną. Przy wytworzonym w pełni guzie włosy z łatwością dają się usuwać. Ten typ grzybicy może powodować dolegliwości bólowe.