Grzybica paznokci

2007-04-21
Grzybica paznokci uznawana jest za najczęstszą kliniczną manifestację zakażenia grzybami dermatofitowymi. Stanowi około połowy wszystkich przypadków zmian paznokciowych. Powodowana jest głównie przez Trichophyton rubrum, w mniejszym odsetku przypadków przez Trichophyton mentagrophytes var. gramilosum.


Zmiany częściej dotyczą paznokci stóp niż paznokci rąk. Zakażenie obejmuje na ogół kilka płytek paznokciowych stóp, a szczególnie częstym obrazem jest zajęcie paznokcia palucha.

Zakażony paznokieć traci swe różowe zabarwienie, ulega pobruzdowaniu i łatwo się kruszy. Naskórek pod zgrubiałym i popękanym brzegiem płytki ulega nadmiernemu rogowaceniu. Te zmiany mogą się utrzymywać długo i stanowią dla chorego dokuczliwe utrudnienie w codziennym życiu, a dla jego otoczenia źródło zakażenia pośredniego lub bezpośredniego.

Ze względu na mechanizm zakażenia (sposób infekcji grzyba) oraz związany z tym obraz kliniczny obecnie wyodrębnia się pięć typów grzybicy paznokci. Mogą one współwystępować na różnych paznokciach u danego chorego lub współistnieć nawet w obrębie jednej płytki paznokciowej. Wyróżnienie typów zakażenia grzybiczego płytek paznokciowych odnosi się do infekcji dermatofitami, grzybami drożdżo - podobnymi i grzybami pleśniowymi.

Grzybica paznokci zakaża najczęściej dorosłych. U osób starszych ok. 80% infekcji dotyczy paznokci stóp, zwłaszcza dużego palucha. Jednoczesne występowanie grzybicy paznokci stóp i rąk jest spotykane rzadziej.

Rodzaje grzybic paznokci:

Dalsza i boczna podpaznokciowa onychomikoza

Ten typ grzybicy paznokci uznawany jest za najczęstszy. Grzyby atakują paznokcie od strony dalszej (wolny brzeg płytki paznokciowej) i (lub) bocznych wałów paznokciowych. Wnikają poprzez hyponychlum i zajmują w pierwszej kolejności łożysko paznokcia. W wyniku tego dochodzi do odczynu ze strony łożyska, jego nadmiernego rogowacenia i unoszenia dystalnej części płytki paznokciowej. Sama płytka paznokciowa zostaje objęta zakażeniem przechodzącym z łożyska. Zmieniony paznokieć ma żółtawobrązowe zabarwienie, jest kruchy, ma nierówny wolny brzeg i odstaje od łożyska, uniesiony przez rogowaciejące podpaznokciowe masy. Grzybica obserwowana jest częściej w obrębie paznokci rąk. Może występować jako postać pierwotna i wtórna. Postać pierwotna występuje rzadko i wywoływana jest zwykle przez rubrum. Postać wtórna, wywoływana grzybami drożdżopodobnymi, związana jest często z urazem, cukrzycą, chorobą Raynauda, chorobami o podłożu autoimmunologicznym i zaburzeniami hormonalnymi. Poprzedzona jest zwykle zapaleniem wałów paznokciowych (paronychia).

Bliższa podpaznokciowa onychomikoza

Grzyby niszczą eponychium i wnikają do macierzy paznokcia od strony proksymalnej. W kolejnej fazie zajmowana jest płytka paznokciowa. Początkowo dochodzi do zmleczenia (zbielenia) bliższej części paznokcia. W tym okresie jest to jedynie zmiana zabarwienia. W późniejszym czasie dochodzi do niszczenia paznokcia z wykruszaniem jego bliższej części i odsłanianiem rogowaciejącego łożyska. Ten typ grzybicy częściej obserwuje się na paznokciach rąk niż stóp. Rozwija się szczególnie często u osób immunosupresorowanych, np. biorców przeszczepów nerek.

Powierzchowna onychomikoza

Grzyby atakują płytkę paznokciową od strony jej powierzchni. Ponieważ na tej drodze zakażenia grzyby napotykają znaczny opór w postaci keratyny, nie dochodzi do zmian dystroficznych. Jedynym zauważalnym objawem klinicznym jest pojawienie się zmiany zabarwienia paznokcia. Mogą być to małe plamkowe ogniska lub zmieniona barwa może obejmować cały paznokieć. Wyróżnia się dwie odmiany powierzchownej grzybicy paznokci:
  • białą powierzchowną onychomikozę - białe plamy,
  • czarną powierzchowną onychomikozę - czarne plamy.
Biała powierzchowna onychomikozą jest znacznie częstsza, czarne zabarwienie pojawia się wyjątkowo rzadko, może być wynikiem zakażenia wywołanego np. przez Trichophyton rubrum var. nigricum.

Wewnątrzpłytkowa onychomikoza

Ten typ grzybicy wyodrębniono stosunkowo niedawno, w 1998 roku, kiedy to dokonano nowelizacji uprzednio istniejącej klasyfikacji. Grzyby wnikają bezpośrednio do płytki paznokciowej od wolnego jej brzegu, bez wcześniejszego zajmowania łożyska. Brak rogowacenia podpaznokciowego oraz onycholizy jest istotnym elementem różnicującym ten typ grzybicy od dalszej i bliższej podpaznokciowej onychomikozy. W obrazie klinicznym stwierdza się nierówną powierzchnię płytki paznokciowej z bardzo charakterystycznym blaszkowatym złuszczaniem. Paznokieć traci połysk, staje się matowy, niekiedy pojawiają się nieznaczne zmleczenia.

Całkowita dystroficzna onychomikoza

Grzybica ta rozwija się niezależnie od mechanizmu wnikania grzybów do płytki paznokciowej. Jest ona wyrazem bardzo zaawansowanego procesu, który początkowo może być wspomnianymi powyżej typami, najczęściej dalszą i boczną podpaznokciową onychomikozą czy bliższą podpaznokciową onychomikozą. Cała płytka paznokciowa staje się matowa, przebarwiona na kolor żółtawobrązowy. Dochodzi do zmian dystroficznych, wykruszenia się płytki paznokciowej i nasilonego rogowacenia podpaznokciowego. Paznokieć jest hiperkeratotyczny, na ogół z cofniętym (wykruszonym) dalszym brzegiem.
Brak komentarzy
Kontakt z redakcją | Reklama | Nota prawna | Komentarze | Polityka Cookies
Copyright 2007-2008 e-zdrowie.info. All rights reserved.